Mια φορά κι έναν καιρό ήταν μια ομάδα…

Η ιστορία που θα πούμε σήμερα ακούγεται σαν παραμύθι κι όμως έγινε στην πραγματικότητα από ανθρώπους «καθημερινούς», που όταν ήρθε η στιγμή να επιλέξουν ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, αποφάσισαν να αντιτάξουν την ατσαλένια τους θέληση για ελευθερία στον πανίσχυρο κατακτητή, ενώ γνώριζαν πως το τίμημα ήταν ακριβό, η ίδια τους η ζωή!
Ήρωες δεν είναι μόνο οι ισχυροί που κινούν τα νήματα και τους διαβάζουμε στην επίσημη Ιστορία, ο κάθε απλός άνθρωπος κρύβει μέσα του ένα μικρό ήρωα, που τον γιγαντώνει η αξιοπρέπεια, η πίστη ότι η αυγή έρχεται ακόμη και μέσα από το πιο βαθύ σκοτάδι.
Η αυγή όμως δεν χαράζει με ευχολόγια, σήμερα που το φως έρχεται και σβήνει, τέτοιες ιστορίες  μάς θυμίζουν την άλλη όψη του ανθρώπου, εκείνου που δεν παραιτείται αλλά προχωρά παλεύοντας, όσο κι αν η λογική του ή το ένστικτο της αυτοσυντήρησης τον κρατά προφυλαγμένο!

Ο αγώνας του θανάτου

(πηγή: http://original-fippak.blogspot.com/2009/10/blog-post_10.html)

Μια φορά, λοιπόν, κι έναν καιρό στην Ουκρανία ήταν μια ποδοσφαιρική ομάδα, η Δυναμό Κιέβου η οποία είχε αναδειχθεί σε μία από τις καλύτερες ομάδες της Ευρώπης.
Την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν η Ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ, έκανε εισβολή στην ΕΣΣΔ το 1941, πολλοί ποδοσφαιριστές της Ντιναμό Κιέβου (Dynamo Kyiv) κατατάχθηκαν στο στρατό. Μετά από την κατάληψη του Κιέβου, πολλοί παίκτες οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο τερματοφύλακας της Ντιναμό Κιέβου Mykola Trusevich προσπάθησε να βρει πρώην συμπαίκτες του για να φτιάξει μια ομάδα. Τις επόμενες εβδομάδες δημιουργήθηκε η ομάδα FC Start αποτελούμενη από 8 παίκτες της Ντιναμό Κιέβου (Mykola Trusevich, Mikhail Svyridovskiy, Mykola Korotkykh, Oleksey Klimenko, Fedir Tyutchev, Mikhail Putistin, Ivan Kuzmenko, Makar Honcharenko) και 3 παίκτες της Λοκομοτίβ Κιέβου (Vladimir Balakin, Vasil Sukharev and Mikhail Melnyk).

Στις 7 Ιουνίου 1942 η FC Start έδωσε τον πρώτο της αγώνα. Νίκησε την Rukh με 7-2. Ακολούθησαν και άλλοι αγώνες . Στις 6 Αυγούστου 1942 η FC Start νίκησε την Flakelf με 5-1. Η Flakelf ήταν η ομάδα της Luftwaffe, δηλαδή της Γερμανικής Πολεμικής Αεροπορίας. Μετά από την ήττα που υπέστη στις 6 Αυγούστου, η Flakelf αποφάσισε να οργανώσει έναν επαναληπτικό αγώνα για να πάρει την εκδίκησή της. Οι Γερμανοί στρατιωτικοί έβλεπαν την αναμέτρηση FC Start – Flakelf σαν αναμέτρηση του ναζισμού με τον κομμουνισμό.

Ο αγώνας προγραμματίστηκε να γίνει στις 9 Αυγούστου 1942 στο Zenit stadium. Ο αγώνας ήταν στημένος από τους Γερμανούς στρατιωτικούς ώστε η αντίπαλη ομάδα να έχει ελάχιστες πιθανότητες να νικήσει. Παράλληλα, οι ναζί φρόντισαν να περικυκλώσουν το γήπεδο με πολυάριθμους στρατιώτες. Απείλησαν τους παίκτες της FC Start πως αν δεν κάθονταν να ηττηθούν, θα το μετάνιωναν πικρά στη συνέχεια. Οι παίκτες της FC Start ήταν αρκετά καταπονημένοι σωματικά και με κακή φυσική κατάσταση σε αντίθεση με τους Γερμανούς παίκτες.

Διαιτητής έγινε ένας αξιωματικός των SS, ο οποίος μεροληπτούσε διαρκώς και απροκάλυπτα υπέρ της γερμανικής ομάδας. Πριν τον αγώνα, οι παίκτες της FC Start αρνήθηκαν να χαιρετίσουν ναζιστικά τους αντιπάλους τους. Προτίμησαν να ακουμπήσουν το χέρι τους στην καρδιά τους. Παρ’ όλο που η γερμανική Flakelf έπαιζε βρώμικα και σκληρά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα, ο διαιτητής δεν σφύριζε φάουλ. Η FC Start όμως κατάφερε να ξεπεράσει όλα αυτά τα εμπόδια και να νικήσει στο τέλος 5-3, αλλά στη συνέχεια πλήρωσε γι’ αυτή τη νίκη της με αίμα.

Πολλοί παίκτες της συνελήφθησαν από την Γκεστάπο και βασανίστηκαν. Ο Mykola Korotkykh πέθανε από τα βασανιστήρια που υπέστη. Οι υπόλοιποι στάλθηκαν σε ναζιστικά στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, όπου ο Ivan Kuzmenko, ο Oleksey Klimenko και ο Mykola Trusevich θανατώθηκαν από τους ναζί το Φεβρουάριο του 1943.

Έτσι τελειώνει το «παραμύθι» μας, βουτηγμένο στο αίμα, χωρίς happy end χωρίς να ζήσουν αυτοί καλά παρέδωσαν σε μας το όνειρο και την ελπίδα τους για έναν κόσμο όπου δε θα κυριαρχούν οι σκιές.

Dougan, Andy, Dynamo: Defending the honour of Kiev
«Για την τιμή της Ουκρανίας», Εκδ. Διόπτρα, 2003

Εδουάρδο Γκαλεάνο, «Τα χίλια πρόσωπα του ποδοσφαίρου», (Εκδ. Ελληνικά Γράμματα)

stokegeo, ευχαριστούμε!!!

Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα;

Συνήθως, από τα βιβλία ή από ταινίες παίρνουμε μια ακραία εικόνα των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες, είτε ωραιοποιημένη είτε έντονα τραγική. Το καλό με το συγκεκριμένο βιβλίο είναι ότι σε βάζει βαθιά στη ξεχωριστή λογική αυτού του παιδιού με ιδιαίτερες ανάγκες αλλά και ιδιαίτερες ικανότητες, τόσο που αναγνωρίζεις κάποια δικά σου χαρακτηριστικά, γι’ αυτό εύλογος ο προβληματισμός για το τι έχουμε μάθει να ορίζουμε ως «κανονικότητα» και πόσο σχετική είναι.
Eιδικά για τους εκπαιδευτικούς, που συχνά αντιμετωπίζουμε στην τάξη παιδιά με διαφορετικό τρόπο αντίληψης, το βιβλίο αυτό απαντά σε πολλά βασικά ερωτήματα με λεπτό χιούμορ και ευαισθησία συνδυασμένη με βαθιά γνώση. Αξιοθαύμαστη η ικανότητα του συγγραφέα, που βεβαια δεν πρόκειται για κάποιον που αραδιάζει θεωρίες. Ο Μαρκ Χάντον σπούδασε αγγλική φιλολογία στην Οξφόρδη και για πολλά χρόνια εργάστηκε με ανθρώπους ειδικών σωματικών και πνευματικών αναγκών.
Όπως σχολιάζει και η αγγλική εφημερίδα THE DAILY MAIL: «Όποιος ζητά να καταλάβει κάποιο άτομο με ιδιαίτερες ανάγκες και ικανότητες, θα μάθει περισσότερα διαβάζοντας αυτό το μυθιστόρημα παρά αν διαβάσει δεκάδες επιστημονικά βιβλία».

Για να πάρουμε μια γεύση πώς τα λέει ο ίδιος ο ήρωας του βιβλίου, ο Κρίστοφερ Μπουν…

«Καθώς πηγαίναμε στο σχολείο το άλλο πρωί με το σχολικό, προσπεράσαμε 4 κόκκινα αυτοκίνητα στη σειρά, πράγμα που σήμαινε πως ήταν μια Καλή Μέρα, και γι’ αυτό αποφάσισα να μην είμαι λυπημένος…

Ο κύριος Τζίβονς , ο ψυχολόγος του σχολείου, με ρώτησε μια φορά γιατί 4 κόκκινα αυτοκίνητα στη σειρά έκαναν μια μέρα μου Καλή Μέρα, 3 κόκκινα αυτοκίνητα στη σειρά την έκαναν Σχεδόν Καλή Μέρα, 5 κόκκινα αυτοκίνητα στη σειρά την έκαναν Σούπερ Καλή Μέρα, ενώ 4 κίτρινα αυτοκίνητα στη σειρά την έκαναν Μαύρη Μέρα, μια μέρα δηλαδή που δε μιλάω σε κανέναν, χασομεράω με τα διαβάσματά μου, δεν τρώω το φαγητό μου και δεν ρισκάρω. Είπε ότι προφανώς ήμουν ένα πολύ λογικό άτομο, επομένως απορούσε που έκανα τέτοιες σκέψεις, γιατί δεν ήταν πολύ λογικές.

Εγώ είπα πως μου άρεσαν τα πράγματα να είναι σε μια καθωσπρέπει τάξη. Κι ένας τρόπος να είναι τα πράγματα σε μια καθωσπρέπει τάξη, ήταν να είναι λογικά, ειδικά αν αυτά τα πράγματα ήταν αριθμοί ή επιχειρήματα. Υπήρχαν όμως κι άλλοι τρόποι να βάλεις τα πράγματα σε μια σωστή σειρά. Αυτός ήταν κι ο λόγος που είχα Καλές Μέρες και Μαύρες Μέρες.
Είπα επίσης ότι μερικοί άνθρωποι που δουλεύουν σε γραφεία, βγαίνουν από τα σπίτια τους το πρωί κι αν δουν τον ήλιο να λάμπει, νιώθουν χαρούμενοι, ενώ αν δουν πως βρέχει, νιώθουν λυπημένοι. Ωστόσο η μόνη διαφορά είναι ο καιρός και, εφόσον δουλεύουν σε γραφεία, ο καιρός δεν έχει καμιά σχέση με το αν θα έχουν μια καλή ή μια κακή μέρα.

(…)Όλα τα άλλα παιδιά στο σχολείο μου είναι ηλίθια, μόνο που εγώ υποτίθεται πως δεν πρέπει να τα λέω ηλίθια, παρόλο που αυτό ακριβώς είναι. Υποτίθεται πως πρέπει να λέω πως έχουν μαθησιακές δυσκολίες ή πως έχουν ειδικές ανάγκες. Αυτό όμως είναι βλακεία, γιατί καθένας έχει μαθησιακές δυσκολίες. Γιατί το να μάθεις να μιλάς γαλλικά ή το να καταλάβεις τη θεωρία της σχετικότητας είναι δύσκολο. Εξάλλου καθένας έχει ειδικές ανάγκες, όπως ο πατέρας που πρέπει να κουβαλάει ένα μικρό κουτάκι με τεχνητές γλυκαντικές ουσίες μαζί του για να βάζει στον καφέ του, για να μην παχαίνει, ή η κυρία Πίτερς που φοράει ένα μπες ακουστικό βαρυκοΐας, ή η Σόμπαν που φοράει τόσο χοντρά γυαλιά, που σε πιάνει πονοκέφαλος έτσι και τα δανειστείς. Και κανένα από τα άτομα αυτά δεν είναι Άτομο Με Ειδικές Ανάγκες, παρόλο που έχουν ειδικές ανάγκες…»

Κριτική του Κώστα Κατσουλάρη στο Βήμα, 04-07-2004

Είναι επτά λεπτά μετά τα μεσάνυχτα όταν ο 15χρονος Κρίστοφερ ανακαλύπτει τον Ουέλινγκτον, το μεγαλόσωμο κανίς της γειτόνισσάς του, της κυρίας Σίαρς, να κείται νεκρό στο γρασίδι, με μια τσουγκράνα να διαπερνά το αιμόφυρτο κορμί του. H εικόνα τού βιαίως θανατωμένου ζώου δεν γεννά στον Κρίστοφερ κανένα από τα συναισθήματα που κατακλύζουν σε παρόμοιες στιγμές τους περισσότερους ανθρώπους. Αντιθέτως, περιγράφει με εντυπωσιακή ωμότητα την εικόνα που αντικρίζει ενώ μια σειρά απόλυτα λογικών σκέψεων τον οδηγεί στην απόφαση να ανακαλύψει μόνος του τον δολοφόνο του σκύλου. Προτού προλάβει όμως καλά καλά να το σκεφτεί, βρίσκεται ο ίδιος κατηγορούμενος και κρατούμενος στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, έχοντας χτυπήσει τον αστυνομικό που επιχείρησε να τον ανακρίνει. Γρήγορα αντιλαμβανόμαστε ότι κάτι παράξενο συμβαίνει με τον Κρίστοφερ, ότι κάτι το ξεχωριστό υπάρχει στον τρόπο με τον οποίο εκείνος βιώνει τα πράγματα. Θα χρειαστεί βεβαίως να περάσουν αρκετές σελίδες ώσπου να καταφέρουμε να δώσουμε ένα συγκεκριμένο και ενδεχομένως καθησυχαστικό όνομα σε αυτή την ιδιαιτερότητα.

Ιδανικός αναγνώστης αυτού του βιβλίου θα ήταν ο ανυποψίαστος αναγνώστης, εκείνος που θα αφηνόταν στην αφήγηση του Κρίστοφερ δίχως να τον έχει πρώτα κατατάξει σε κάποια ασαφή πλην αναγνωρίσιμη κοινωνικά κατηγορία. Και πράγματι: ο Κρίστοφερ είναι ένα παιδί με ειδικές ανάγκες, αφού απέναντι σε κάποια πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας (τροφή, καθαριότητα κτλ.) χρειάζεται ειδική όσο και ειδικευμένη φροντίδα. Για παράδειγμα, τρώει μονάχα κόκκινες και πράσινες τροφές, και ποτέ τροφές κίτρινες και καφέ. Επιπλέον, το κάθε υλικό δεν πρέπει να αγγίζει το άλλο μέσα στο πιάτο, αλλά και πάλι είναι πολύ πιθανόν κάτι άλλο να τον ενοχλήσει με κίνδυνο να μείνει τελικά νηστικός. Αντίστοιχα προβλήματα υπάρχουν και με τη σωματική υγιεινή, αφού οτιδήποτε υπαινίσσεται ανθρώπινη επαφή ή συνάφεια με τις εκκρίσεις άλλων προκαλεί στον Κρίστοφερ έντονη αποστροφή. Τέλος, ουρλιάζει ή μουγκρίζει δίχως προφανή πάντοτε λόγο, γίνεται βίαιος ή χυδαίος και έχει μια έντονη εσωτερική διάθεση για απομόνωση.

Από την άλλη, ο Κρίστοφερ είναι άτομο με εντελώς ειδικές δεξιότητες και αυτές έχουν να κάνουν με τους αριθμούς μα και γενικότερα με την εξαιρετική μνημοτεχνική του ικανότητα. Ο κόσμος των μαθηματικών, κόσμος αφηρημένος, που διακρίνεται από τελειότητα και υψηλή προβλεψιμότητα, μοιάζει το ιδανικό σύμπαν για τον Κρίστοφερ. Με όχημα λοιπόν τη μαθηματική λογική του, αλλά και τις συμβουλές της Σόμπαν, της παιδαγωγού που τον φροντίζει, ρίχνεται στην αναζήτηση του φονιά του σκύλου, καταγράφοντας με λεπτομέρειες την πορεία των ερευνών του – οι οποίες θα αποδειχθούν ιδιαιτέρως αποκαλυπτικές για τον ίδιο και την οικογένειά του.
Δεν είναι βεβαίως τυχαίο ότι πρότυπο του Κρίστοφερ είναι ο σπουδαιότερος ντετέκτιβ της λογοτεχνίας, ο άνθρωπος που ανήγαγε τον συλλογισμό και την παρατήρηση σε μοναδική τέχνη, δηλαδή ο Σέρλοκ Χολμς. Στο πρόσωπο του εκκεντρικού ήρωα του Κόναν Ντόιλ ο 15χρονος βλέπει τον απόλυτο θρίαμβο της λογικής, έναν κόσμο που παρά τους κινδύνους και τις αβεβαιότητές του εμφανίζεται απολύτως αιτιοκρατικός και συνεκτικός: κόσμος ιδανικός μα και ιδεατός. Και αυτό είναι που κάνει τον Κρίστοφερ ακόμη πιο ξεχωριστό: έχει επίγνωση των μέσων που μετέρχεται προκειμένου να καταλαγιάσει τους φόβους του· πάσχει, θα έλεγε κανείς, από υπερβολική διαύγεια.

Ο Μαρκ Χάντον προίκισε το βιβλίο του με μια αριστοτεχνικά απλή δομή, που θυμίζει σε ακρίβεια και κομψότητα ένα καλά διατυπωμένο θεώρημα. Φράση τη φράση, εικόνα την εικόνα (η έξυπνη χρήση των εικόνων είναι μία ακόμη ιδιαιτερότητα αυτού του βιβλίου), χτίζει τον ιδιαίτερο κόσμο του ήρωά του, έναν κόσμο συμπαγή και συνεκτικό, ελαφρά μα ανεπανόρθωτα μετατοπισμένο από τον κόσμο των άλλων, με τους οποίους επικοινωνεί μέσα από εξαιρετικά ακριβείς κώδικες. Ο Κρίστοφερ γαντζώνεται πάνω από τις λέξεις, βλέποντας σε αυτές ένα είδος αυστηρού συστήματος που θα μπορούσε να του χαρίσει στην επαφή του με τους άλλους τη σιγουριά και την ασφάλεια των μαθηματικών. Και είναι ακριβώς αυτή η αδυναμία της γλώσσας να εννοεί πάντοτε αυτό που λέει, αυτή η ρευστότητα των σημασιών και των συναισθημάτων, το πεδίο όπου ολισθαίνει ο Κρίστοφερ, το σημείο στο οποίο η πραγματικότητα τον προδίδει και τον απομονώνει.

Το Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα έχει τιμηθεί με έναν ολόκληρο κατάλογο από βραβεία, με σημαντικότερο το Whitbread για το καλύτερο βιβλίο της χρονιάς, και σωστά χαρακτηρίστηκε «βιβλίο για όλες τις ηλικίες». Ο Μαρκ Χάντον κατάφερε να ισορροπήσει σε αυτή την πολύ ευαίσθητη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο μυθιστόρημα για παιδιά και στον παράξενο κι ενίοτε νοσηρό κόσμο της λογοτεχνίας, όπου οι απαντήσεις είναι πολύ λιγότερες από τα ερωτήματα και η πραγματικότητα κάθε άλλο παρά παραμυθένια. H μετάφραση είναι πολύ καλή και γενικότερα η έκδοση αποπνέει επιμέλεια και φροντίδα, όμως το επίμετρο της Μαρίας και της Ελένης Παξινού είναι, φοβάμαι, μπερδεμένο και παραπλανητικό. Σε ένα βιβλίο που απευθύνεται και σε παιδιά, οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις που το συνοδεύουν δεν θα έπρεπε να παράγουν μεγαλύτερη σύγχυση από αυτή που, υποτίθεται, καλούνται να διαλύσουν.

Μάρκ Χάντον
Ψυχογιός, 2004
Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου
Σελίδες: 305, Τιμή: 15 €

Μια βραδιά γεμάτη με μουσική και τραγούδια από τη Μεσόγειο

Μια βραδιά γεμάτη με μουσική και τραγούδια από τη Μεσόγειο απόλαυσαν την Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010 στο αμφιθέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» του Δημαρχείου Χολαργού, όσοι ήταν παρόντες στη συναυλία της Τυνήσιας ερμηνεύτριας Lamia Bedioui με την ονομασία «Γέφυρες της Μεσογείου». Ήταν πραγματικά μια ανεπανάληπτη και πρωτόγνωρη για το Χολαργό-μουσική βραδιά, ένα ξεχωριστό μουσικό οδοιπορικό που συνεπήρε και ενθουσίασε τους ακροατές του κατάμεστου αμφιθεάτρου.

Η Τυνήσια ερμηνεύτρια-με τη γεμάτη ηχοχρώματα μαγευτική φωνή της-με τους συνεργάτες της και με τη φιλική συμμετοχή-συνδρομή του Διευθυντή του 3ου Δημοτικού Σχολείου Χολαργού «Μιχαήλ Κουτσόφτας & Ανδρέας Παναγίδης» και ερμηνευτή παραδοσιακής & λαϊκής μουσικής Στέργιου Τάτσιου, προσέφεραν στους ακροατές ένα αξέχαστο μουσικό ταξίδι, πλημμυρίζοντας το αμφιθέατρο του Δημαρχείου για μιάμιση ώρα με μελωδίες και τραγούδια απ’ όλη την περιοχή της Μεσογείου, τόσο γνωστής, όσο και άγνωστης συνάμα στους περισσότερους Έλληνες.

Ακούστηκαν τραγούδια από την Ελλάδα, την Κύπρο, το Λίβανο, την Τυνησία, την Ισπανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Συρία, την Αίγυπτο, την Αλγερία και την Τουρκία. Ξεχωριστή ήταν και η μουσική παρουσία στη συναυλία αυτή του Στέργιου Τάτσιου, ο οποίος κλείνοντας το πρόγραμμα της συναυλίας της Lamia Bedioui, ερμήνευσε ένα παροδοσιακό τραγούδι της Κύπρου, δύο παραδοσιακά ελληνικά τραγούδια (ένα από τη Μ. Ασία και ένα από την περιοχή του Αιγαίου Πελάγους) και και ένα παραδοσιακό τραγούδι από την Τουρκία, ξεσηκώνοντας τους ακροατές του αμφιθεάτρου.
Οι υπόλοιποι συντελεστές της μαγευτικής αυτής μουσικής βραδιάς ήταν: Γιώργος Βουρνάς: ούτι /κιθάρα/φωνή, Λουκία Κωνσταντάτου: κανονάκι/ φωνή, Νίκος Σουλιώτης: κρουστά/ φωνή-ενθουσίασε τους ακροατές με το αριστοτεχνικό και γεμάτο πάθος παίξιμό του-και Αχιλλέας Τίγκας: νέϋ/ φλογέρες/ φωνή, που προσέφεραν κι αυτοί τα μέγιστα για την επιτυχία της συναυλίας.